امید زاهد | کارشناس پژوهشی بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر
خبر درگذشت استاد خورشید فقیه، از چهرههای فرهنگی و پژوهشگران بوشهر، برای دوستداران تاریخ و فرهنگ این دیار تأسفبار بوده و هست.
پس از آگاهی از درگذشت استاد، بر آن شدم تا این خبر را با دکتر ویلم فلور، ایرانشناس برجسته هلندی، در میان بگذارم؛ چرا که دکتر فلور سالها درباره تاریخ و فرهنگ ایران و بهویژه تاریخ بوشهر و خلیج فارس پژوهش کرده و با استاد خورشید فقیه نیز در سفری که به دعوت بنیاد ایران شناسی شعبه بوشهر و رایزنی و هماهنگی آقایان دکتر ایرج نبی پور و دکتر عبدالکریم مشایخی در آذر ۱۳۹۵ به بندر بوشهر داشت، دیدار و گفتوگو کرده بود.
این عکس سهنفره اکنون بیش از یک تصویر یادگاری است؛ سندی از یک دیدار فرهنگی است: از راست، استاد خورشید فقیه، امید زاهد و دکتر ویلم فلور.
در نامهای برای ایشان نوشتم:
«باسلام و درود
جناب آقای دکتر فلور؛ امیدوارم خوب و سلامت باشید.
هرچند سعدی سروده است: «خبری که دانی دلی بیازارد/// تو خاموش تا دیگری بیارد»
اما باید به جنابعالی خبر بدهم که استاد خورشید فقیه چندی پیش درگذشت. یادش بخیر که در دفتر بنیاد ایرانشناسی شعبه بوشهر با او مصاحبهای درباره میرمهنا داشتید. همچنین در کنگره بینالمللی سیراف همراه شما بود. عکس آن دیدار را نیز برایتان فرستادم. اگر لازم میدانید، یادداشتی یا پیامی درباره استاد خورشید فقیه، بنویسید تا در نشریات بوشهر از جانب شما منتشر کنم.
باسپاس از مهرتان- امید زاهد»
دکتر ویلم فلور در پاسخ، ضمن ابراز تأسف از این خبر، به عکس فرستادهشده اشاره کرد و نوشت:
«بسیار سپاسگزارم از بابت این خبر تأسفبار و نیز عکسهایی که یادآور دیدار نخست من با استاد خورشید فقیه است. شعر زیر احساسات مرا بهخوبی بیان میکند.» و در پایان، تنها دو بیت از سعدی را فرستاد:
سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز/ مرده آن است که نامش به نکویی نبرند»
شاید همین پاسخ کوتاه، خود گویاترین یادنامه برای استاد خورشید فقیه باشد. دکتر فلور، به جای شرح و تفصیل، شعری از سعدی را برگزیده است که در فرهنگ ایرانی معنایی عمیق دارد: آدمی با مرگ از میان نمیرود؛ آنچه او را ماندگار میکند، نام نیک و اثری است که در زندگی دیگران و در فرهنگ و جامعه از خود بر جای گذاشته است.
استاد خورشید فقیه نیز از نسلی بود که بخشی از تاریخ و فرهنگ بوشهر را با دانش، خاطره و حضور خود حفظ کرد. اکنون که از میان ما رفته است، خاطره دیدارها، گفتوگوها و نوشتهها و پژوهشهایش، همچنان بخشی از حافظه فرهنگی این سرزمین خواهد بود.
یاد استاد خورشید فقیه گرامی و نام نیکش ماندگار باد.