هادی جلالی ثابت | پژوهشگر و جامعهشناس ورزشی
در انتهای محله باهنر بوشهر، زمینی قرار دارد که برای بسیاری از مردم بوشهر و محلات باغ زهرا، باهنر و مدرس فقط یک زمین خاکی ساده نبوده است؛ اینجا بخشی از زندگی، خاطره و هویت ورزشی آنهاست. سالها کودکان و نوجوانان و جوانان این محلهها در همین زمین فوتبال بازی کردهاند، تمرین کردهاند، دوست پیدا کردهاند و بخشی از خاطرات کودکی و جوانی خود را در همین زمین ساختهاند.
این زمین، بخشی از حافظه جمعی فوتبال بوشهر است، چرا که تیم های شاهین بوشهر و پرسپولیس باغ زهرا، دو نام ریشهدار و قدیمی فوتبال این شهر، سالیان متوالی در همین زمین تمرین کردهاند. بنابراین ارزش این مکان را نمیتوان فقط با قیمت یک قطعه زمین یا مترمربع آن سنجید؛ بخشی از تاریخ شکوهمند فوتبال بوشهر در این نقطه جریان داشته است.
اما امروز خبرهای ناامید کننده ای درباره واگذاری این زمین به گوش میرسد؛ زمینی که سالیان طولانی کارکرد ورزشی داشته است و جوانان زیادی را در خود پرورش داده است. اگر چنین فضایی از چرخه ورزش شهری خارج شود، موضوع دیگر فقط یک مسئله ملکی نیست؛ موضوع، از دست رفتن یک سرمایه اجتماعی برای مردم، نسل جوان و یک منطقه وسیع است.
بوشهر امروز بیش از هر زمان دیگری به فضاهای ورزشی نیاز دارد. شهری که با تراکم جمعیت و افزایش ساختوساز روبهروست، نباید در مسیر توسعه، فضاهای ورزشی و اجتماعی خود را یکی پس از دیگری از دست بدهد. یک فضای ورزشی میتواند کودک و نوجوان را به ورزش جذب کند، استعداد ورزشی بسازد، نشاط اجتماعی ایجاد کند و جوانان را از بسیاری از بزهکاری ها و آسیبهای اجتماعی دور نگه دارد.
بعضی زمینها را نمیتوان با مترمربع قیمتگذاری کرد؛ چون ارزش آنها نه در متراژ، بلکه در پیامدهای مثبت اجتماعی و انسانهایی است که در آن رشد کردهاند.
این زمین هنوز میتواند آینده داشته باشد؛ میتواند به یک زمین فوتبال استاندارد، مرکز ورزش در آن منطقه شهری و یا پایگاه استعدادپروری فوتبال تبدیل شود، میتوان از ظرفیت شهرداری، اداره ورزش و جوانان، باشگاهها، پیشکسوتان، خیرین و بخش خصوصی برای حفظ و احیای آن استفاده کرد.
اما اگر این زمین از بین برود، بازگرداندنش بسیار دشوار خواهد بود. زمین را میتوان واگذار کرد، اما حافظه جمعی یک شهر را نمیتوان دوباره ساخت و قطعا با پائین آمدن سرانه ورزشی خطر آسیب های اجتماعی، جوانان شهر را تهدید میکند.
از استانداری بوشهر، شورای اسلامی شهر و شهرداری بوشهر، اداره کل ورزش و جوانان، دادگستری کل استان و امام جمعه محترم بوشهر انتظار میرود برای حفظ این سرمایه ورزشی و اجتماعی و جلوگیری از حذف فضاهای ورزشی شهر، موضوع را با نگاه به منافع عمومی و آینده نسل جوان مورد توجه قرار دهند.
این مطالبه به هیچ عنوان نافی حقوق قانونی مالک یا مالکین این زمین نیست و هدف آن نیز متوجه شخص یا مجموعه خاصی نمیباشد؛ بلکه درخواست جامعه ورزش و مردم بوشهر، بررسی و صیانت از کارکرد عمومی و ورزشی این فضا در چارچوب قانون است. در عین احترام کامل به حقوق مالکانه و قانونی مالک یا مالکین، انتظار میرود راهکاری عادلانه و قانونی برای حفظ این زمین به عنوان یک سرمایه اجتماعی و ورزشی و تأمین منافع عمومی شهروندان، بهویژه کودکان و نوجوانان، مورد توجه قرار گیرد.
اگر امروز زمینهای ورزشی قدیمی بوشهر یکی پس از دیگری از دست بروند، فردا نباید از کمبود زیرساخت ورزشی، کاهش استعدادهای فوتبال و افزایش آسیبهای اجتماعی در میان نسل جوان گلایه کنیم.